چرنوبیل

مینی سریال چرنوبیل
من از شما می پرسم بهای دروغ چیست؟

مینی سریال چرنوبیل به بررسی حادثه چرنوبیل و ابعاد و اتفاقات رخ داده در طی این حادثه سهمگین می پردازد، حادثه ای که بی شک یکی از بدترین حوادث رخ داده در تاریخ بشریت است.

حادثه چرنوبیل در تاریخ 26 آوریل 1986 (6 اردیبهشت 1365) در نیروگاه چرنوبیل در اوکراین اتفاق افتاد. این حادثه در پی انفجار راکتور RBMK شماره 4 نیروگاه رخ داد و سبب پخش شدن مواد رادیواکتیو در شوروی و بخش هایی از اروپا شد.

تمام ماجرا از انجام یک آزمایش شروع شد. به طور خلاصه این آزمایش برای این طراحی شده بود تا در صورت هرگونه بروز مشکل در سیستم برق نیروگاه، توربین تمام برق تولیدی را به پمپ های آب که آب را به درون راکتور پمپ می کردند، داده شود تا زمان تاخیر برای روشن شدن و به سرعت مناسب رسیدن پمپ های دیزلی جبران شود.

چندین اشتباه از متصدیان اتاق کنترل و طراحان راکتور RBMK واقعه مهلک چرنوبیل را رقم زد؛ با به تأخیر افتادن زمان آزمایش به مدت ۱۰ ساعت و با توجه به اینکه نیروگاه با قدرت ۵۰ درصد مشغول به کار بود، عنصر زنون در هسته راکتور تولید گشت (در صورت کار با حداکثر توان، زنون تولید شده قبل از اینکه بتواند مشکلی ایجاد کند می‌سوزد ولی در این مورد به مدت ۱۰ ساعت زنون تولید شده و نمی‌سوزد) و هسته راکتور به نوعی توسط عنصر زنون مسموم گردید. پس از ۱۰ ساعت تأخیر، دستور انجام آزمایش صادر شد.

آنها به آرامی شروع به کاهش قدرت راکتور کردند و همچنین کنترل اتوماتیک میله‌های کنترلی را نیز به حالت دستی بردند. سپس پمپ‌های آبی را که از برق شهر تغذیه می‌کرد را قطع کردند. در این بین با توجه به خروج میله‌های کنترل‌کننده، تعدیل کننده راکتور فقط آب و زنون بودند که راکتور را متعادل نگه می داشتند. پس از قطع برق، آب باقی مانده در اطراف هسته راکتور شروع به بخار شدن کرد و با توجه به بالا رفتن دمای هسته، زنون تولید شده نیز سوخت. پس در نتیجه راکتور بدون کنترل‌کننده (آب سرد، میله‌های کنترلی و زنون) باقی ماند و در کسری از ثانیه تعادل راکتور به هم ریخت و دمای راکتور شروع به بالا رفتن کرد.

در این وضعیت متصدیان راکتور دکمه ای که برای توقف کار راکتور هست را فشار می‌دهند ولی آنها خبر ندارند که این دکمه یک نقص مخرب دارد. عملکرد این دکمه یه این صورت است که به طور همزمان تمام میله های کنترلی را وارد راکتور می کند، جنس میله‌های کنترلی از عنصر بور می‌باشد ولی سر این میله ها از جنس گرافیت می‌باشد، که این گرافیت در دماهای بالا باعث افزایش عملکرد راکتور می‌شود. پس از فشردن کلید توقف راکتور، اولین چیزی که به هسته راکتور وارد می‌شود سر گرافیتی میله‌های کنترلی است که باعث سر به فلک کشیدن فعل و انفعالات داخل راکتور می‌شود.

حال همه چیز مهیاست برای انفجار اول؛ در طی انفجار اول درپوش 1000 تنی آن همچون در یک نوشابه از بین می رود و مقدار زیادی بخار آب از راکتور خارج و اکسیژن وارد راکتور می شود و این وضعیت، شرایط را برای انفجار دوم آماده می کند.

انفجار دوم به سبب اکسیژن و گرافیت رخ داد و سبب شد تا هسته راکتور از بین برود و چنان انفجاری را ایجاد کرد تا سقف واحد چهار نیز نابود شد و به سبب بخش شدن گرافیت فوق گرم حدود 30 آتش سوزی دیگر نیز رخ داد.

به طبع پس از این انفجارات مواد رادیواکتیو در هوا پخش شد و به کمک باد به مناطق دیگر نیز سرایت کرد. اولین کشوری که وجود تشعشات را در هوا تشخیص داد، سوئد بود.

ید رادیواکتیو ، سزیم و استرانسیوم مهمترین موادی هستند که در طی این حادثه در هوا پخش شدند، اما نکته ای که درمورد آنها وجود دارد این است که نیمه عمر ید رادیواکتیو هشت روز است و در نتیجه در صورت انجام اقدامات مناسب خطرناک نیست، چیزی که خطرناک است وجود سزیم و استرانسیوم می باشد که دارای نیمه های عمر 28 و 30 سال می باشند. استرانسیوم می تواند از طریق شیر آلوده به راحتی در استخوان ها و دندان ها وارد شود. از سوی دیگر سزیم نیز می تواند از طریق خون وارد بافت های افراد و حیوانات شود.

تنها در راکتور شماره ۴ نیروگاه چرنوبیل حدود ۱۹۰ تن مواد رادیواکتیو از جمله سزیم و پلوتونیوم انبار شده بود و بخش قابل توجهی از این مواد پس از انفجار نیروگاه به خارج نشت کرد و در منطقه ‌ای به وسعت ۲۰۰ هزار کیلومتر مربع پخش شد. این منطقه شامل بخش بزرگی از خاک اوکراین، روسیه سفید و روسیه می‌شود. افزون بر این، مواد رادیواکتیو همراه باد و تود‌ه‌های ابر در منطقه گسترد‌ه‌ای از خاک اروپا پخش شده است.

۴۰۰ بار قوی‌تر بودن حادثه چرنوبیل از بمبی که در هیروشیما منفجر شد، برای بسیاری از مردم آن روزگار باورکردنی نبود. با این حال، عمده‌ترین مشکل چرنوبیل ادامۀ آلودگی رادیو اکتیو منطقه و تاسیسات نیروگاه حتی با گذشت ربع قرن از وقوع فاجعه است.

۳۰ کیلومتری نیروگاه چرنوبیل تا به امروز منطقه ممنوعه و به شدت حفاظت شده است، اما خارج از این محدوده هنوز هم ماده رادیواکتیو سزیم ۱۳۷ در بسیاری از مواد غذایی یافت می‌شود.

با وجود گذشت سال‌ها از این حادثه، هنوز آثاری از مواد رادیواکتیو و جهش‌های ژنتیکی در مردم منطقه مشاهده می‌شود. در این میان می‌توان به ناقص شدن نوزادان در دو دهه اخیر، از قبیل بی‌دست و پا متولد شدن اشاره کرد. مقیاس این فاجعه بسیار بیشتر از آن بود که مقامات دولتی آن را اعلام می‌کردند. از راکتور شماره چهار فقط اتم سزیم و پلوتونیوم نبود که بیرون آمد، بلکه دروغی بود که خطرناک‌ تر از آن‌ها بود و مقامات سابق شوروی آن را اعلام کردند. بر اساس گزارش‌های اعلام شده مقامات شوروی میزان استاندارد تشعشعات اتمی که یک انسان می‌تواند تحمل کند را در عدد پنج ضرب کرده بودند که این جرمی بسیار بزرگ است. از پانصد هزار نفری که با حادثه چرنوبیل مبارزه کردند، بیست هزار نفر مرده‌اند و دویست هزار نفر هم رسماً از کار افتاده اعلام شده‌اند. کسانی هم که زنده ماندند، از بیماری‌ها و سرطان‌های مربوط به تشعشعات اتمی رنج می‌برند. بسیاری از مردم اوکراین و حتی کشورهای همسایه به دلیل وجود ید رادیواکتیو به سرطان تیروئید دچار شدند. هنوز با گذاشت ربع قرن از ماجرا آمار دقیقی از میزان تلفات و … در دسترس وجود ندارود.

شایان ذکر است که تشعشعات اتمی چرنوبیل همچنان پابرجا بوده و علی‌رغم ایزولاسیون نوین آن نمی‌توان از آن چشم پوشی کرد. آمار افزایش نرخ سرطان اوکراین هم گواه بر شرایط وخیم تشعشعات رادیواکتیو که همچنان هم موجود اند، می‌باشد.

اما چیزی که سبب این همه فاجعه شد ، عدم شناخت درست از شرایط و اتفاقات رخ داده ، عدم مدیریت مناسب در زمان وقوع حادثه و دروغ گفتن شوروی به دنیا برای سرپوش گذاشتن به اتفاقات رخ داده در چرنوبیل بود.

به خاطر همین من باز از شما می پرسم که بهای دروغ چیست؟

Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments