آشنایی با شاخص های نفتی

شاخص های نفت جهان | مهندسی شیمی
شاخص های نفت جهان | مهندسی شیمی

وقتی روزنامه ها یا سایت های خبری را می خوانید احتمال اینکه به خبری در مورد بالا و پائین رفتن قیمت نفت بربخورید خیلی زیاد است. گونه های مختلفی از نفت خام در جهان وجود دارند که برخی از آنها محبوبیت بیشتری در بازار دارند. برای مثال پالایشگاه ها برای تولید بنزین و گازوئیل ترجیح می دهند که نفت با سولفور کم یا “نفت شیرین” را مصرف کنند. همینطور بین نفت با چگالی پائین یعنی نفت سبک و نفت با چگالی بالا یا نفت سنگین ترجیح می دهند نفت سبک را انتخاب کنند.

همچنین محل تولید نفت نیز برای خریداران نفت خام اهمیت دارد زیرا در هزینه حمل و نقل نفت و قیمت تمام شده کالا تاثیر می گذارد. هرچقدر هرینه حمل و نقل کمتری پرداخت شود، تمایل به خرید آن نفت بیشتر است. از نظر حمل و نقل نفت، نقت خام تولید شده در دریا نسبت به نفت تولید شده در خشکی ترجیح دارد زیرا نفت خشکی محدودیت های شبکه انتقال خط لوله را دارد. بنابراین خریداران نفت به راه ساده ای نیاز دارند تا بتوانند محموله های نفتی را بر اساس کیفیت و محل تولیدشان ارزش گذاری کنند. برای همین شاخص های نفتی برنت، WTI، و دوبی/عمان ایجاد شده اند. بر این اساس خریداری که قرارداد خرید نفت برنت می بندد می داند که محموله اش چه ویژگی های کیفی دارد و از کجای دنیا ارسال می شود.

نفت برنت

نزدیک به دو سوم قراردادهای نفتی جهان از این شاخص برای قیمت گذاری استفاده می کنند. برنت در حقیقت نفتی است که از چهار میدان نفتی Brent، Forties، Oseberg، و Ekofisk تولید می شود. نفت این منطقه سبک و شیرین است و به همین خاطر برای تولید محصولات نفتی پرمصرفی چون بنزین، گازوئیل و … محبوبیت دارد، و از آن جهت که در دریا تولید می شود برای ارسال به مناطق دوردست بسیار مناسب است.

نفت آمریکا (West Texas Intermediate یا WTI)

این نفت در چاه های نفتی آمریکا تولید می شود و توسط خط لوله به پایانه کوشینگ در اوکلاهاما منتقل می شود. تولید این نفت در خشکی یکی از محدودیت های آن است و انتقال آن به برخی مناطق جهان پرهزینه است. اما نفت WTI بسیار سبک و بسیار شیرین است و برای تولید بنزین مناسب است. این نفت شاخص نفتی است که در ایالات متحده به مصرف می رسد.

دوبی/عمان

این شاخص نفتی خاورمیانه متشکل از سبد نفت های دوبی، عمان، یا ابوظبی است که سنگین تر است و سولفور بالاتری نسبت به برنت و WTI دارد. به همین خاطر در زمره نفت های ترش قرار می گیرد. نفت دوبی/عمان شاخص نفت خاورمیانه برای ارسال به مقاصد آسیایی است.

 

سبد نفتی یا سبد مرجع اوپک
سبد نفتی اوپک یک شاخص نفتی یا نوع خاصی از نفت خام نیست؛ بلکه میانگینی از نفت تولیدی کشورهای عضو اوپک است. در حال حاضر، سبد نفتی اوپک، شامل 13 نوع مختلف از نفت خام است که گرانش API آن با ترکیب فعلی، 32.7 درجه و میزان گوگرد آن 1.77 درصد است.
این سبد نفتی که بیانگر کیفیت میانگین نفت خام کشورهای عضو خاورمیانه است، شامل نفت مخلوط ساهاران (Saharan Blend) الجزایر، گیراسول (Girassol) آنگولا، اورینت (Oriente) اکوادور، میناس (Minas) اندونزی، نفت سنگین ایران، نفت سبک بصره، نفت صادراتی کویت، ای.اس سایدر (Es Sider) لیبی، بانی لایت (Bonny Light) نیجریه، قطر مارین (Marine)، نفت سبک عربستان، نفت موربان (Murban) امارات و نفت میری (Merey) ونزوئلا است.
عوامل موثر بر ارزشگذاری نفت خام
همانطورکه گفته شد، دو ویژگی مهمی که علاوه بر محل استخراج، در ارزشگذاری نفت خام تولیدی جهان مورد توجه قرار می‌گیرد، غلظت و میزان گوگرد آن است که نفت خام بر حسب غلظت به دو نوع سبک و سنگین و برحسب میزان گوگرد به دو نوع شیرین و ترش طبقه‌بندی می‌شود. نمودار زیر نفت تولیدی کشورهای مختلف دنیا از جمله ایران را بر اساس این دو ویژگی مهم دسته‌بندی کرده است.
به نوشته وبسایت پترولیوم، نفت‌های خامی که در دسته سبک قرار می‌گیرند (یعنی دارای گرانش API بیشتر یا غلظت پایین‌تری هستند) و همچنین نفت‌های شیرین (یعنی نفت‌هایی که میزان گوگرد کمتری دارند) معمولا به دلیل پالایش آسان‌تر و در نتیجه استخراج آسانتر و کم‌هزینه‌تر فرآورده‌های نفتی از آنها، در سطح بالاتری نسبت به نفت‌های سنگین و ترش قیمت‌گذاری می‌شوند.
نفت‌های خام‌ با API بالاتر از 30 را سبك و 20 تا 30 را متوسط و پايين‌تر از 20 را نفت خام سنگين مي‌گويند. نفت‌هایی با API بيشتر از 44 درجه مانند نفت خام اكوفيسك نيز وجود دارند كه از آنها با عنوان نفت “بسيار سبك” یاد می‌شود.
نفت شيرين نیز به نفت خامي اطلاق می‌شود كه ميزان گوگرد آن كمتر از 0.5 درصد باشد و در مقابل، نفت ترش به نفت خامي گفته می‌شود كه ميزان گوگرد آن بيش از 0.5 درصد است. ميزان گوگرد موجود در نفت خام به ‌طور معمول بين 0.1 و 3 درصد وزن نفت خام را تشکیل می‌دهد. معمولاً بيشتر نفت‌‌هاي شيرين، سبك و بيشتر نفت‌‌هاي ترش، سنگين هستند.
برای اطلاع شما، مشخصات نفت خام ایران نیز در جدول زیر نشان داده شده است:
اشتراک گذاری در شبکه های اجتماعی:
Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments